Σοβαρό πλήγμα στην ιρανική ηγεσία, που προσπαθούσε ακόμη να ανασυγκροτηθεί μετά τη δολοφονία του ανωτάτου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, συνιστά η εξόντωση του Αλί Λαριτζανί, γραμματέα του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, από τον ισραηλινό στρατό.
Ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ Ισραελ Κατς ανακοίνωσε ότι ο 68χρονος Λαριτζανί εξοντώθηκε τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη στη διάρκεια βομβαρδισμού. Αργότερα, ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε, μέσω βίντεο από το γραφείο του, ότι με τη δολοφονία του ανωτάτου Ιρανού αξιωματούχου, ο οποίος λειτουργούσε ως ντε φάκτο ηγέτης της χώρας μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, «κλονίζουμε αυτό το καθεστώς με την ελπίδα να δώσουμε στον ιρανικό λαό την ευκαιρία να απαλλαγεί από αυτό». Σε ένα παράλληλο πλήγμα, την ίδια νύχτα, εξοντώθηκε ο στρατηγός Γολαμρεζά Σολεϊμανί, διοικητής της πολιτοφυλακής Μπασίτζ, η οποία δραστηριοποιείται για ζητήματα εσωτερικής ασφαλείας.
Επιβεβαίωση
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες το ειδησεογραφικό πρακτορείο Μερ, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας επιβεβαίωσε τον θάνατο του Λαριτζανί. «Υστερα από μία ολόκληρη ζωή στην υπηρεσία του μεγαλείου του Ιράν και της Ισλαμικής Επανάστασης, εκπλήρωσε επιτέλους τον πολυπόθητο στόχο του και απάντησε στο κάλεσμα της Αλήθειας, καταλαμβάνοντας αυτοδικαίως θέση μεταξύ των μαρτύρων».
Γόνος αριστοκρατικής οικογενείας, ο Αλί Λαριτζανί γεννήθηκε στη Νατζάφ του Ιράκ από Ιρανούς γονείς. Ο πατέρας του ήταν ανώτατος κληρικός, αλλά ο ίδιος δεν ακολούθησε αυτόν τον δρόμο. Σπούδασε Μαθηματικά και Φιλοσοφία, ειδικεύθηκε στο έργο του εκ των θεμελιωτών του Διαφωτισμού Ιμάνουελ Καντ και έγραψε έξι φιλοσοφικά συγγράμματα. Πήρε μέρος στην ισλαμική επανάσταση του 1979 και στον οκταετή πόλεμο της χώρας του με το Ιράκ ως αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης. Επί τέσσερις δεκαετίες βρισκόταν στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας, έχοντας διατελέσει κατά καιρούς πρόεδρος της Βουλής, σύμβουλος του Αλί Χαμενεΐ και διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του.
Στην ιρανική πολιτική σκηνή χαρακτηριζόταν κεντρώος, διατηρώντας διαύλους επικοινωνίας τόσο με τους σκληροπυρηνικούς όσο και με τους μεταρρυθμιστές. Απέκτησε τη φήμη του πραγματιστή και τα ρεπορτάζ τόσο δυτικών όσο και αραβικών Μέσων λένε ότι είχε αντιταχθεί στην εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στη θέση που άφησε κενή η δολοφονία του πατέρα του, αναζητώντας μια πιο μετριοπαθή προσωπικότητα για το ύπατο αξίωμα. Αρκετοί αναλυτές προεξοφλούσαν χθες ότι, απόντος του εξισορροπιστή Λαριτζανί, το κέντρο βάρους του συστήματος θα μετατοπιστεί ακόμη περισσότερο προς την πλευρά των σκληροπυρηνικών και των Φρουρών της Επανάστασης.
Για την ώρα, η εξόντωση σειράς κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ δεν φαίνεται να έχει αισθητό αντίκτυπο στις πολεμικές επιχειρήσεις. Τα Στενά του Ορμούζ παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό κλειστά και οι Φρουροί της Επανάστασης συνέχισαν να εξαπολύουν πλήγματα εναντίον αμερικανικών στόχων και ενεργειακών εγκαταστάσεων σε κράτη του Κόλπου, όπως και εναντίον του Ισραήλ. Σύμφωνα με ιρανικά Μέσα, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ προήδρευσε για πρώτη φορά σύσκεψης του επιτελείου εξωτερικής πολιτικής, αν και δεν έγινε σαφές αν συμμετείχε με φυσική παρουσία ή μέσω τηλεδιάσκεψης. Οπως δήλωσε Ιρανός αξιωματούχος που θέλησε να κρατήσει την ανωνυμία του, ο Χαμενεΐ τόνισε ότι δεν θα επιδιώξει κατάπαυση του πυρός «παρά μόνον όταν ΗΠΑ και Ισραήλ πέσουν στα γόνατα και πληρώσουν πολεμικές επανορθώσεις».
Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει αυξανόμενες εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις να αναζητήσει διπλωματική διέξοδο στη σύγκρουση που ο ίδιος και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου προκάλεσαν. Ο διευθυντής του Εθνικού Αντιτρομοκρατικού Κέντρου των ΗΠΑ Τζο Κεντ υπέβαλε χθες την παραίτησή του λέγοντας ότι «δεν μπορεί να υποστηρίξει με καλή πίστη» τον πόλεμο κατά του Ιράν. Κατά τον Κεντ, το Ιράν «δεν αντιπροσώπευε καμία άμεση απειλή για το έθνος μας και είναι σαφές ότι ξεκινήσαμε αυτόν τον πόλεμο λόγω της πίεσης από το Ισραήλ και το ισχυρό λόμπι του στις ΗΠΑ».
Αίσθηση προκάλεσε ρεπορτάζ του Guardian που αποκάλυψε ότι ο Βρετανός σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζόναθαν Πάουελ συμμετείχε στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις της Γενεύης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όπου εντυπωσιάστηκε από τις υποχωρήσεις της ιρανικής αντιπροσωπείας γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα, σχηματίζοντας την εντύπωση ότι η επίτευξη συμφωνίας βρισκόταν επί θύραις και πως τίποτα δεν δικαιολογούσε τη στρατιωτική επιλογή. Ωστόσο, δύο ημέρες αργότερα ΗΠΑ και Ισραήλ βομβάρδιζαν την Τεχεράνη και δολοφονούσαν τον Αλί Χαμενεΐ. Ενοχλημένος από την απροθυμία των νατοϊκών χωρών να τον συνδράμουν με πλοία και στρατιωτικές δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ, όπως τους ζήτησε, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε πάντως χθες βράδυ ότι οι ΗΠΑ μπορεί ακόμη και να επανεξετάσουν τη συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ.
REUTERS, A.P.
