Κατόρθωσε σήμερα η κυβέρνηση να κατατάξει την Κύπρο σε σχέση με το θέμα της διαχείρισης του νερού, στις έρημους χώρες του Κόλπου! 80% του πόσιμου νερού που προμηθεύεται σήμερα στους καταναλωτές, προέρχεται από αφαλατώσεις. Μάλιστα τρέξαμε και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και φέραμε επειγόντως 15 μονάδες αφαλάτωσης για επίλυση του προβλήματος. 30% του πόσιμου αφαλατωμένου αυτού νερού καταλήγει στα αποχωρητήρια και στις αποχετεύσεις! Η προσφυγή στις αφαλατώσεις άρχισε το 2012 όταν το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) μας είπε ότι παρόλο που έχουμε πολλά φράγματα στην Κύπρο τα οποία αιχμαλωτίζουν κάθε σταγόνα βροχής, το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί, γι’ αυτό πάρθηκε η απόφαση για χρήση αφαλατώσεων. Ήταν όμως σωστή αυτή η απόφαση; Σύμφωνα με το Τμήμα Μετεωρολογίας (ΤΜ), τις χαμηλότερες βροχοπτώσεις είχαμε το 2007-2008 και το 2024-2025 στα 272 και 304 χιλιοστά αντίστοιχα, όταν τα φράγματα κατέληξαν άδεια.

Με αυτά τα χαμηλά δεδομένα, αν υπολογίσουμε την ποσότητα της βροχής που έπεσε στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου (περίπου 5500 τετραγωνικά χιλιόμετρα καλυμμένα με ένα πέπλο νερού 272 χιλιοστών), θα βρούμε περίπου 1,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Η χωρητικότητα όλων των φραγμάτων της Κύπρο είναι περίπου 300 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από ένα δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα νερού πέφτουν εκτός φραγμάτων. Αν αυτό διέφυγε της προσοχής του ΤΑΥ, γιατί το ΤΜ που θα έπρεπε να ξέρει τι σημαίνει ο αριθμός 272 χιλιοστά (κάτι που για έναν απλό πολίτη μπορεί να μη σημαίνει πολλά), δεν κτύπησε καμπανάκι για να ενημερώσει το αδελφό κυβερνητικό τμήμα;

Ένα λογικό ον, αν έβλεπε αυτά τα δεδομένα, θα σκεφτόταν ότι αν τα φράγματα δεν μαζεύουν όλο το νερό της βροχής, θα έπρεπε να προσπαθήσει να μαζεύει το νερό από τις υπόλοιπες επιφάνειες. Οι υπόλοιπες αυτές επιφάνειες είναι οι οροφές των κτηνοτροφικών και γεωργικών υποστατικών, των βιομηχανικών περιοχών, των κτιρίων των αεροδρομίων, των πανεπιστημίων, των σταδίων, των σχολείων, αλλά και των οροφών των οικιστικών κατασκευών. Το νερό αυτό μας το φέρνει η φύση στις οροφές μας. Γιατί το απορρίπτουμε και προτιμούμε να μας στέλνουν νερό με αντλίες από αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων; Προς τιμήν του το Πανεπιστήμιο Κύπρου ανταποκρίθηκε και σχεδιάζει τη μέθοδο Συγκομιδής Βρόχινου Νερού (ΣΒΝ) από οροφές των κτιρίων του.

Για παράδειγμα, στατιστικές μας λεν ότι για την παραγωγή ενός κιλού βοδινού κρέατος χρειάζονται 15 χιλιάδες λίτρα νερού. Γιατί το υπουργείο Γεωργίας δεν εισηγείται, ούτε επιχορηγεί, ούτε υποχρεώνει τους κτηνοτρόφους να μαζεύουν το βρόχινο νερό που πέφτει στις οροφές των υπόστεγών τους;

Οι αρχιτέκτονες του νέου σταδίου του Γουέμπλεϊ (χωρητικότητας 90 χιλιάδων θεατών) όταν υπολόγισαν ότι θα χρειάζονταν 2500 αποχωρητήρια/ουρητήρια για ικανοποίηση των αναγκών των θεατών κατά το ημίχρονο, σχεδίασαν και κατασκεύασαν μια δεξαμενή 750 τόνων κάτω από το γήπεδο που μαζεύει βρόχινο νερό από την οροφή του σταδίου για χρήση στα αποχωρητήρια. Γιατί οι αρχιτέκτονες και μηχανικοί της Κύπρου δεν διερωτήθηκαν, αφού έχουμε πρόβλημα νερού, να σχεδιάζουν τη χρήση του νερού της βροχής στα αποχωρητήρια των κατασκευών; Το κόστος είναι ελάχιστο σε σχέση με το όλο κόστος μιας οικοδομής. Η χρήση μεθόδων ΔΒΝ εξοικονομεί νερό στα φράγματα για χρήση στην άρδευση για τη γεωργία.

Ακόμη και βροχή που πέφτει τον χειμώνα σε γεωργική γη μπορεί να μαζευτεί, να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί για πότισμα κατά τις καλοκαιρινές περιόδους. Με τη μέθοδο αυτή, μαζεύουμε το βρόχινο νερό προτού απορροφηθεί από το επιφανειακό στρώμα γης και ακολούθως εξατμιστεί και χαθεί. Παράλληλα, η μέθοδος αυτή εμπλουτίζει τα υπόγεια αποθέματα νερού της περιοχής. Θα μπορούσα να αποδείξω επί τόπου τη μέθοδο αυτή σε δύο πιλοτικά ερευνητικά γεωργικά τεμάχια γης, για όποιον ενδιαφέρεται.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία, όταν παρουσίασα τις αστοχίες της διαχείρισης του νερού στην Κύπρο, με κόστος δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, με πληροφόρησε ότι η κακοδιαχείριση αυτή δεν αποτελεί θέμα ελέγχου. Θέμα όμως για την Υπηρεσία αποτέλεσε μια ιδιωτική οικοδομή που αφέθηκε ατέλειωτη για πολλά χρόνια στη Λευκωσία.

Η Κύπρος δεν είναι έρημος χώρα. Είναι ένα καταπράσινο δάσος με άφθονες βροχές ακόμη και σε άνομβρους χειμώνες, όπως μπορεί να επιβεβαιώσει κάποιος που κυκλοφορεί έξω στη φύση. Ας δουλέψουμε να αφαιρέσουμε την Κύπρο από την κατάταξη της έρημου χώρας.

Ο Πέτρος Κρόνης, είναι μηχανολόγος και ερευνητής μηχανικός.