Μετά τις καταρρεύσεις μπαλκονιών που άρχισαν πριν κάποια χρόνια, είχαμε πρόσφατα και την κατάρρευση ολόκληρου κτηρίου στη Λεμεσό, η οποία στοίχισε και απώλειες ζωών. Ο κύριος λόγος που προκαλεί τις καταρρεύσεις δεν είναι δύσκολο να εντοπιστεί. Το οπλισμένο σκυρόδεμα που χρησιμοποιείται σήμερα στην Κύπρο έχει ένα τεράστιο μειονέκτημα. Δεν είναι αδιάβροχο. Το υλικό αυτό, κατά τη διαδικασία της πήξης, παρουσιάζει την ιδιότητα να δημιουργεί ένα πλέγμα τριχοειδών αγγείων διά μέσου των οποίων μπορεί να απορροφηθεί αρκετή ποσότητα νερού – περίπου 60 λίτρα ανά κυβικό μέτρο. Αυτός είναι ο λόγος που όλες οι οροφές από σκυρόδεμα που βρέχονται από νερό, συμπεριλαμβανομένων των βεραντών και μπαλκονιών, χρειάζεται να υγρομονώνονται. Τα προβλήματα καταρρεύσεων συμβαίνουν με αστοχίες των υγρομονώσεων, οι οποίες επιτρέπουν την υγρασία να περάσει προκαλώντας την οξείδωση του οπλισμού και την αποκόλληση του από το μπετόν.
Οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων που κατέρρευσαν, μας το έχουν πει. Ο οπλισμός της πλάκας των οροφών είχε αποκολληθεί και κρεμόταν κάτω από το μπετόν της πλάκας. Το μπετόν έχει την ικανότητα να παραλαμβάνει φορτία που δημιουργούν θλιπτικές τάσεις (συμπίεσης), αλλά δεν έχει τη δυνατότητα να παραλαμβάνει τάσεις εφελκυσμού. Για τον λόγο αυτό τοποθετούνται σίδερα οπλισμού στο κάτω μέρος της πλάκας για να παραλαμβάνουν αυτές τις τάσεις εφελκυσμού. Από τη στιγμή που ο σιδερένιος οπλισμός είχε αποκολληθεί από το μπετόν, οι τάσεις εφελκυσμού δεν μπορούσαν να παραληφθούν από το μπετόν και η κατάρρευση ήταν επόμενο να συμβεί. Οι πλάκες οροφής κατέπεσαν με δύναμη στο πιο κάτω πάτωμα και προκάλεσαν την κατάρρευση του υπόλοιπου οικοδομήματος.
Είναι απορίας άξιο γιατί η πολιτεία, οι τοπικές διοικήσεις και το ΕΤΕΚ, αρνούνται να αντιμετωπίσουν τον κύριο λόγο του κινδύνου καταρρεύσεων και επιμένουν να χρησιμοποιούν μπετόν που δεν είναι αδιάβροχο, και να προσπαθούν με άλλους δευτερευούσης σημασίας τρόπους (MOT κτηρίων, καταγραφή επικίνδυνων κατασκευών και εξώσεις κατοίκων) να σώσουν την κατάσταση. Ακόμη μεγαλύτερης απορίας άξιο είναι το γεγονός ότι μπροστά στα μάτια μας, στα κέντρα των παλαιών πόλεων, βρίσκονται μπαλκόνια και οροφές από μπετόν που κτίστηκαν τη δεκαετία του ’50 και ’60, σε άριστη κατάσταση, χωρίς υγρομόνωση και χωρίς επιθεωρήσεις από μηχανικούς και επιδιορθώσεις.
Εντυπωσιασμό προκαλεί η αποκάλυψη του τρόπου που γινόταν αδιάβροχο το μπετόν από τους παλαιούς Κυπρίους. Οι πρώτοι που έκαναν αδιάβροχο μπετόν ήταν οι αρχαίοι Ρωμαίοι. Κατασκεύασαν την οροφή του Πανθέου στη Ρώμη με μπετόν, η οποία βρίσκεται σήμερα μετά από 2000 χρόνια σε άριστη κατάσταση χωρίς διαρροές νερού.
Θλίψη προκαλεί στον ανθρώπινο νου (όχι του τύπου που προκαλεί θλιπτικές τάσεις στο μπετόν), η ανακάλυψη της απλής μεθόδου που χρησιμοποίησαν οι Ρωμαίοι και οι πρόγονοί μας Κύπριοι. Πρόσθεταν στο μείγμα του μπετόν ασβέστη! Η μέθοδος αυτή αποδείχτηκε και επιστημονικά με μελέτη που παρουσίασα με άρθρο μου στην Καθημερινή πριν από τρία χρόνια εδώ.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στις 6 Ιανουαρίου 2023 στο «Science Advances», το περιοδικό της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS). Για τους μηχανικούς που ενδιαφέρονται υπάρχει και επιστημονική μελέτη για τις μειώσεις στην αντοχή του μπετόν, που προέρχονται με τη χρήση ασβέστη στο μείγμα του μπετόν. Οι μειώσεις αυτές μπορούν να λαμβάνονται υπόψη από τους μηχανικούς των έργων στις στατικές τους μελέτες.
*Ο κ. Πέτρος Κρόνης είναι μηχανολόγος/ερευνητής μηχανικός.
petros.kronis@gmail.com
