Ο δείκτης S&P 500 κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό την περασμένη εβδομάδα και έχει πλέον ενισχυθεί κατά 10% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Αυτή η ευφορία αποδίδεται στην εμπιστοσύνη προς τις μετασχηματιστικές δυνατότητες της AI και στον τρόπο με τον οποίο οι τεράστιες επενδύσεις σε τσιπ, κέντρα δεδομένων και ενέργεια τροφοδοτούν μια αξιοσημείωτα ανθεκτική αμερικανική οικονομία, η οποία φαίνεται να αναπτύχθηκε με ετησιοποιημένο ρυθμό 4% τον Απρίλιο, παρά τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας. ∆εν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι εταιρείες AI εκμεταλλεύονται τις δυσθεώρητες αποτιμήσεις για να αντλήσουν δισεκατομμύρια δολάρια από τους επενδυτές. Την περασμένη εβδομάδα η SpaceX, την οποία ελέγχει ο Eλον Μασκ, ανακοίνωσε σχέδια για ό,τι θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή εισαγωγή όλων των εποχών, με στόχο την άντληση 85 δισ. δολαρίων και αποτίμηση 1,75 τρισ. δολαρίων.

Η Anthropic, στην οποία ανήκει το chatbot Claude, κατέθεσε σχέδια για τη δική της δημόσια εγγραφή (IPO) άνω του 1 τρισ. δολαρίων· η OpenAI, στην οποία ανήκει το ChatGPT, αναμένεται να ακολουθήσει σύντομα. Παράλληλα, η Alphabet, μητρική της Google, άντλησε την περασμένη εβδομάδα 85 δισ. δολάρια από την πώληση νέων μετοχών. Μια τέτοια πυρετώδης δραστηριότητα αποτελεί συνήθως ένδειξη ότι μια ανοδική αγορά έχει φτάσει στην κορύφωσή της και τα σημάδια κινδύνου για πιθανή φούσκα έτοιμη να σκάσει είναι πολλά. Οι δέκα κορυφαίες μετοχές στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν πλέον το 40% της συνολικής αξίας του αμερικανικού χρηματιστηρίου – επίπεδο συγκέντρωσης πιο ακραίο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην Ιστορία. Οι αποτιμήσεις των εταιρειών ξεπερνούν κάθε λογική. Η SpaceX κατέγραψε ζημίες 5 δισ. δολαρίων πέρυσι, ωστόσο αποτιμάται στο 92πλάσιο των αναμενόμενων εσόδων της. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το σύνολο των δραστηριοτήτων της δεν αξίζει ούτε το μισό της προτεινόμενης τιμής του 1,75 τρισ. δολαρίων. Το γεγονός όμως ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να διοχετεύουν χρήματα σε αυτές τις εταιρείες AI δείχνει ότι πολλοί πιστεύουν πως η ταχύτητα υιοθέτησης και ο ιλιγγιώδης ρυθμός ανάπτυξής της θα δικαιώσουν τις αποτιμήσεις τους. Το νέο μοντέλο Mythos της Anthropic, για παράδειγμα, είναι τόσο ισχυρό που μέχρι στιγμής έχει διατεθεί μόνο σε 50 εταιρείες, ώστε να μην μπορεί να αξιοποιηθεί από εγκληματίες του κυβερνοχώρου. Ο ίδιος αυτός ρυθμός καινοτομίας, βέβαια, που τροφοδοτεί την ευφορία των επενδυτών, τροφοδοτεί και μια αυξανόμενη ανησυχία πως η AI ενδέχεται να προκαλέσει κοινωνικές βλάβες πέρα από τις δυνατότητες ελέγχου των κυβερνήσεων. Ο Πάπας Λέων Ι∆΄, σε εγκύκλιο που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, ζήτησε τον «αφοπλισμό» της AI μέσω της θέσπισης κανόνων και δικλίδων ασφαλείας, προκειμένου να θωρακιστούν οι κοινωνίες απέναντι στο φάσμα της μαζικής ανεργίας, της εκμετάλλευσης, της αύξησης των ανισοτήτων, της χειραγώγησης και της παραπληροφόρησης.

Προειδοποίησε επίσης για τα αυτόνομα όπλα, τα βιολογικά όπλα και τη μαζική παρακολούθηση. Παρ’ όλα αυτά, είναι ουτοπικό να φανταστεί κανείς ότι οι αμερικανικές εταιρείες AI θα επιβραδύνουν την ανάπτυξή τους, τη στιγμή που θεωρούν ότι βρίσκονται σε έναν υπαρξιακό αγώνα δρόμου τόσο μεταξύ τους όσο και με τους Κινέζους ανταγωνιστές τους. Για τον ίδιο λόγο, η αμερικανική κυβέρνηση θα είναι απρόθυμη να κάνει οτιδήποτε θα μπορούσε να φρενάρει τις αμερικανικές εταιρείες στον αγώνα τους απέναντι στην Κίνα. Αντιθέτως, η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί έντονες πιέσεις στην Ε.Ε. να καταργήσει ορισμένους από τους δικούς της κανόνες, τους οποίους εκτιμά πως επιβραδύνουν την ανάπτυξη της αμερικανικής τεχνολογίας. Ακόμη και η αμερικανική κυβέρνηση, εξάλλου, αναγνωρίζει πλέον ότι δεν μπορεί απλώς να αγνοήσει αυτούς τους κινδύνους. Ο πρόεδρος Τραμπ εξέδωσε την περασμένη εβδομάδα εκτελεστικό διάταγμα που θεσπίζει ένα πλαίσιο, ώστε οι εταιρείες AI να μπορούν να υποβάλλουν τα μοντέλα τους στην κυβέρνηση για έλεγχο.

Ο Τραμπ και ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συζήτησαν εν συντομία το ζήτημα της ασφάλειας της AI στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής τους – μια έμμεση παραδοχή ότι ορισμένες βλάβες μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με διεθνείς δικλίδες ασφαλείας. Η ίδια η Κίνα, αν και ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν την AI όσο το δυνατόν ταχύτερα, έχει απαγορεύσει στις εταιρείες να απολύουν εργαζομένους για να τους αντικαταστήσουν με AI, αντιμετωπίζοντας έτσι ορισμένες από τις κοινωνικές ανησυχίες που τροφοδοτούν την αντίδραση στις ΗΠΑ. Oσο για τους πολυσυζητημένους ευρωπαϊκούς κανόνες για την AI: Ναι, ενδέχεται να υπήρξαν υπερβολικά λεπτομερείς και να φρέναραν μέρος της ευρωπαϊκής τεχνολογικής ανάπτυξης. Σε έναν κόσμο, όμως, όπου όλοι μπορούν να διακρίνουν τους κινδύνους της AI, χωρίς ωστόσο κανείς να έχει κίνητρο να επιβραδύνει, το ένστικτο της Ε.Ε. να επιχειρήσει τουλάχιστον να θεσπίσει δικλίδες ασφαλείας ίσως αποδειχθεί ότι ήταν πρωτοποριακό για την εποχή του. Oχι ότι ενδιαφέρει το χρηματιστήριο.

Ο κ. Σάιμον Νίξον είναι ανεξάρτητος σχολιαστής και εκδότης του ενημερωτικού δελτίου Wealth of Nations στο Substack.