Η κρίσιμη σύνοδος κορυφής του Σεπτεμβρίου 2026 στον Λευκό Οίκο μεταξύ των προέδρων ΗΠΑ και Κίνας απέφερε έναν σύνθετο συνδυασμό σχετικής σταθεροποίησης των αγορών και ανεπίλυτων γεωπολιτικών εντάσεων. Παρά τον έντονο ανταγωνισμό, οι δύο ηγέτες προσπάθησαν να γεφυρώσουν, έστω προσωρινά, τις βαθιές γεωπολιτικές τους διαφορές, παρόλο που οι δομικές ρωγμές παραμένουν άλυτες.
Η πιο άμεση ανακούφιση για τις αγορές ήρθε με την απόφαση των δύο ηγετών για δίμηνη παράταση της εμπορικής εκεχειρίας, έως τις 10 Ιανουαρίου 2027. Καθυστερώντας την κλιμάκωση των δασμών πέρα από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, οι δύο κυβερνήσεις προστάτευσαν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες από ένα επιπρόσθετο σοκ.
Παράλληλα, η ενεργοποίηση του νεοσύστατου Συμβουλίου Εμπορίου οδήγησε σε αμοιβαίες μειώσεις δασμών σε εμπορικά αγαθά αξίας $30 δισ. Οι μειώσεις αυτές περιορίζονται σε τομείς εκτός εθνικής ασφάλειας, επηρεάζοντας το 14,5% του διμερούς εμπορίου, με βάση δεδομένα του 2025. Οι αμερικανικές ελαφρύνσεις αφορούν κυρίως κινεζικά καταναλωτικά αγαθά (μικρές ηλεκτρικές συσκευές και παιχνίδια), προσφέροντας προσωρινή ανάσα στους Αμερικανούς καταναλωτές.
Για την εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου, το Πεκίνο δεσμεύτηκε να αυξήσει τις αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ξυλείας και ψαριών, ενώ θα εισαγάγει τουλάχιστον 10 εκατομμύρια μετρικούς τόνους αμερικανικού άνθρακα ετησίως το 2027 και 2028. Μια ειδική ομάδα εργασίας θα επιφορτιστεί με την οριστικοποίηση των λεπτομερειών πριν από το τέλος του 2026.
Σημειώνονται, επίσης, η ίδρυση Συμβουλίου Εμπορίου και Συμβουλίου Επενδύσεων. Τα όργανα αυτά εγκαθιδρύουν μόνιμους διαύλους επικοινωνίας, προς επίλυση καθημερινών εμπορικών τριβών και αποτροπή κλιμάκωσης χαμηλού επιπέδου διαφωνιών σε μεγάλης κλίμακας αντιπαραθέσεις.
Ωστόσο, οι βασικές συγκρούσεις στο πεδίο της ασφάλειας παραμένουν σε αδιέξοδο. Η σύνοδος δεν απέφερε πρόοδο στο ζήτημα των σπάνιων γαιών. Η Κίνα διατήρησε το μονοπώλιό της σε αυτές τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αφήνοντας τη δυτική βιομηχανία εκτεθειμένη σε εξαγωγικούς περιορισμούς. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να διαπραγματευτούν τα αυστηρά εμπάργκο στους ημιαγωγούς και τους ελέγχους εξαγωγών προηγμένης τεχνολογίας. Επιπλέον, καμία πρόοδος δεν σημειώθηκε στο ευαίσθητο ζήτημα της Ταϊβάν, με το Πεκίνο να πιέζει ανεπιτυχώς για αλλαγή της επίσημης διπλωματικής ορολογίας της Ουάσιγκτον.
Η διάσταση απόψεων ήταν εξίσου έντονη και στο ψηφιακό μέτωπο. Αν και ανακοινώθηκε διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη, με σκοπό τον καθορισμό ορίων ασφαλείας, η ουσιαστική ευθυγράμμιση πολιτικής απέτυχε. Η Ουάσιγκτον αντιτίθεται σθεναρά σε διεθνή ρυθμιστικά πλαίσια, που θα μπορούσαν να απειλήσουν το αμερικανικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των κινεζικών εταιρειών.
Συμπερασματικά, ο απόηχος της συνόδου μοιάζει με προσωρινό επίδεσμο. Τα βραχυπρόθεσμα μέτρα απέτρεψαν έναν άμεσο εμπορικό πόλεμο και σταθεροποίησαν τις εμπορικές ροές μέχρι το τέλος του έτους. Εντούτοις, αφήνοντας ανέπαφες τις δομικές πιέσεις της τεχνολογικής αποσύνδεσης και των μονοπωλίων στα ορυκτά, η σύνοδος μετέθεσε την οικονομική αναμέτρηση για το 2027. Η ευθραυστότητα της εκεχειρίας έγινε σαφής αμέσως μετά τη σύνοδο, όταν, σε προεκλογική συγκέντρωση, ο πρόεδρος Τραμπ επανέφερε τις απειλές για οριζόντιους δασμούς έως και 300% σε χώρες που δε μεταφέρουν την παραγωγή τους σε αμερικανικό έδαφος.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους είναι οικονομολόγος και πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου Κύπρου. Ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι οικονομολόγος και μέλος του Συμβουλίου Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου. Οι απόψεις που εκφράζουν είναι προσωπικές.
