Η ειδησεογραφία της εβδομάδας περιέχει την πολύ πετυχημένη Ιρλανδή συγγραφέα Σάλλυ Ρούνεϋ. Αλλά όχι για αυτά που γράφει. Μα γι’ αυτά που πιστεύει. Τα βιβλία της πλέον δεν θα κυκλοφορούν στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκεί όπου οι πωλήσεις τους έφτασαν τα 2,3 εκατομμύρια. Η απόσυρση σχετίζεται με τη στήριξη της νεαρής συγγραφέως στον παλαιστινιακό αγώνα, μέσω της οργάνωσης Palestine Action, την οποία η βρετανική κυβέρνηση των Εργατικών κήρυξε πέρυσι ως τρομοκρατική. Προς τιμήν της, η Σάλλυ Ρούνεϋ στέκεται συνεπής με τα πολιτικά πιστεύω της, έτοιμη να στερηθεί γι’ αυτά τα κέρδη από τις πωλήσεις στη χώρα.
Δεν είναι ζηλευτή πράξη αυτή, σε μια εποχή που τα περισσότερα άτομα στη δημόσια σφαίρα προβαίνουν σε λογής-λογής συμβιβασμούς και ελιγμούς, με γνώμονα την προσωπική ανέλιξη και τον προσωπικό προσπορισμό; Για πολλούς αυτός είναι ένας περαιτέρω λόγος θαυμασμού του έργου της Ρούνεϋ. Γεννημένη το 1991, κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Κανονικοί άνθρωποι» στα 27 της και το επίσης πολυδιαβασμένο «Όμορφε κόσμε, πού είσαι» στην ηλικία των 30 ετών! Το «Ιντερμέτζο», τέταρτο μυθιστόρημά της, κυκλοφόρησε το 2024 και, όπως γράφει ο Guardian, ήδη η άξια συγγραφέας έχει δημιουργήσει περισσότερους μυθιστορηματικούς ήρωες που αντέχουν στον χρόνο, από όσους θα φιλοδοξούσε να γεννήσει οποιοσδήποτε άλλος σε μια ολόκληρη ζωή.
Ποια είναι, λοιπόν, τα χαρακτηριστικά του φαινομένου Σάλλυ Ρούνεϋ; Με ενσυναίσθηση, χιούμορ και μοντέρνα γλώσσα, τη γλώσσα που μιλούν τα παιδιά μας, η Ρούνεϋ καταφέρνει να εκφράσει τα άγχη, τις υπαρξιακές αγωνίες, τις επικοινωνιακές, επαγγελματικές και διαπροσωπικές δυσκολίες στην καθημερινότητα της νέας γενιάς. Τα βιβλία είναι γεμάτα με διαλόγους, συχνά με γλώσσα κοφτή, και οι χαρακτήρες συνηθίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα sms και email. Πρόκειται για τεχνική που φέρνει κοντά στους πρωταγωνιστές των έργων και δεν κουράζει καθόλου τον συνήθως βιαστικό αναγνώστη των ημερών μας, ο οποίος πνίγεται από τις σειρήνες των κοινωνικών δικτύων.
Ο λόγος όμως της Ρούνεϋ απογειώνεται σε ασυναγώνιστο επίπεδο ειλικρίνειας και γοητείας όταν εκφράζει τους στοχασμούς και τις εναλλακτικές σκέψεις που τα πρόσωπα του έργου συλλογιούνται. Με άλλα λόγια, η Ρούνεϋ κατακτά τον αναγνώστη όχι τόσο με αυτά που λέγονται, αλλά πιότερο με αυτά που, σε κάθε διάλογο, δεν λέγονται από τα στόματα, δίνοντας φωνή στις ψυχές. Έτσι, οι καμβάδες συναισθημάτων γίνονται ιδιαίτερα πολύπλοκοι και λεπτομερείς, υπερβαίνοντας κατά πολύ οτιδήποτε θα ονειρευόταν κι ο δυνατότερος κινηματογραφικός σκηνοθέτης να ζωγραφίσει. Για παράδειγμα στο «Ιντερμέτζο» η πρώτη συνουσία του Ίβαν με τη Μάργκαρετ απλώνεται σε τέσσερις σελίδες συναρπαστικού κειμένου, που περιγράφουν μια πράξη που κρατά ένα μόλις λεπτό. Είναι γι’ αυτά που το καλό, σύγχρονο μυθιστόρημα βρίσκεται στο βιβλίο και όχι στη μεταφορά του στην οθόνη.
Ο έρωτας παρουσιάζεται ως ουσιώδες συστατικό της συνεύρεσης των πρωταγωνιστών και η Ρούνεϋ πετυχαίνει να δημιουργεί συμπαθητικούς, αξιοπρεπείς χαρακτήρες, ακόμη και στις αδύναμες στιγμές τους, και ενώ η γλώσσα που περιγράφει τις σκηνές στο κρεβάτι είναι καθόλα καθημερινή, άρα ρεαλιστική και πιστευτή.
Από τα μυθιστορήματα της Ρούνεϋ δεν απουσιάζει ο λόγος περί Θεού, κάτι που δυστυχώς συμβαίνει με αρκετούς συγγραφείς στην εποχή μας, στην προσπάθειά τους να πλεύσουν με το «ρεύμα». Οι ήρωες, όντας μοντέρνοι, σκοντάφτουν στην έννοια του Θεού σε στιγμές δυσκολίας, χωρίς τις ενοχές και χωρίς τα κολλήματα των προηγούμενων γενιών, ερευνούν τα νοήματα της θρησκείας μας απ’ την αρχή, χωρίς προκαταλήψεις. Στο «Ιντερμέτζο», π.χ., ο Ίβαν προσευχόταν να γίνει καλά ο πατέρας του και λέει: «δύσκολο να κατανοήσεις πως οι άνθρωποι αρρωσταίνουν κι ο Θεός μένει με σταυρωμένα χέρια, αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει τίποτα εκεί πάνω». Στο «Όμορφε κόσμε, πού είσαι» ο Σάιμον εκκλησιάζεται χωρίς να κρύβεται, η Αϊλίν τον συνοδεύει, και διερωτάται αν την πειράζει που γουστάρει την έννοια του Θεού περισσότερο απ’ ό,τι εκείνη. Πρόκειται για προσέγγιση που μόνο καλό μπορεί να φέρει, αφού η αποδοχή στον καθένα θα έλθει αβίαστα και στην ώρα της.
Εν τέλει η Σάλλυ Ρούνεϋ είναι η σημαντικότερη σύγχρονη συγγραφέας γιατί, η ίδια πολύ νέα, διαπλάθει χαρακτήρες μόνο νέων ανθρώπων, κόντρα στην τάση απομάκρυνσης των νέων από το διάβασμα. Και έχει πουλήσει παγκόσμια περισσότερα από έξι εκατομμύρια βιβλία. Ίσως η μεγαλύτερη εξυπηρέτηση που μπορεί να προσφέρει η οικογένεια και η άρχουσα τάξη στους νέους είναι να σταματήσει την απαξίωση, και να τολμήσει την αυτοκριτική. Ξεκινώντας με το ερώτημα «με ποια εφόδια θωρακίζουμε τα παιδιά μας».
*Ο Ξενοφών Χασάπης είναι σύμβουλος και εκπαιδευτής Στελεχών Επιχειρήσεων και Νέων.
