Γράφουν οι Λίζα Μπέρτλαϊν, Τζόναθαν Σάουλ

Οι δυτικοί σύμμαχοι που προσπαθούν να διαπραγματευθούν έναν τρόπο για να προστατεύσουν τη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ αντιμετωπίζουν μια σκληρή πραγματικότητα: μια παρόμοια προσπάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα που ξεκίνησε χρόνια νωρίτερα κόστισε δισεκατομμύρια δολάρια και τελικά απέτυχε λόγω των Χούθι της Υεμένης. Η δαπανηρή εμπειρία της Ερυθράς Θάλασσας –τέσσερα πλοία βυθίστηκαν, οπλικά συστήματα αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων δαπανήθηκαν και η ναυτιλιακή βιομηχανία εξακολουθεί να αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό τη συγκεκριμένη διαδρομή– υψώνεται πάνω από το πιο περίπλοκο Ορμούζ, τη ναυτιλιακή αρτηρία που χρησιμοποιείται περίπου από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού με πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο και η οποία τώρα έχει μπλοκαριστεί από το Ιράν, έναν πολύ πιο υπολογίσιμο αντίπαλο από τους Χούθι.

Οι απειλές του Ιράν για τα Στενά και οι επιθέσεις του σε ενεργειακές υποδομές σε γειτονικές χώρες του Κόλπου έχουν εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας τη χειρότερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία. Αν δεν ανοίξουν ξανά τα Στενά, οι ελλείψεις θα γίνουν πιο έντονες, απειλώντας με υψηλότερο κόστος ενέργειας, τροφίμων και πολλών άλλων προϊόντων παγκοσμίως.

«Δεν υπάρχει υποκατάστατο για το Ορμούζ», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Kuwait Petroleum, σεΐχης Ναουάφ Σαούντ αλ-Σαμπάχ. Τα μέλη του Σ.Α. του ΟΗΕ διαπραγματεύονταν την Τρίτη ψηφίσματα για την προστασία του Ορμούζ, με ορισμένα έθνη, όπως το Μπαχρέιν, να τηρούν μια δυναμική στάση που θα επέτρεπε τη χρήση «όλων των απαραίτητων μέσων» για την προστασία των Στενών – κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει τη χρήση βίας.

Το Ιράν διαθέτει πολύ πιο προηγμένες στρατιωτικές δυνάμεις από τους Χούθι, ένα οπλοστάσιο από φθηνά drones, πλωτές νάρκες και πυραύλους, καθώς και εύκολη πρόσβαση από τις απόκρημνες ορεινές ακτές του στη στενή, πλωτή οδό.

«Η υπεράσπιση των νηοπομπών στα Στενά του Ορμούζ είναι σημαντικά πιο δύσκολη από ό,τι στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο απόστρατος υποναύαρχος Μαρκ Μοντγκόμερι, ο οποίος το 1988 συμμετείχε σε συνοδείες αμερικανικών δεξαμενοπλοίων μέσω του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ.

Αυτό αποτελεί μεγάλη ανησυχία για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς επιδιώκει να δικαιολογήσει τον πόλεμο στο Ιράν ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στους κουρασμένους από τον πληθωρισμό Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι τώρα καλούνται να πληρώσουν για βενζίνη που κοστίζει σχεδόν τέσσερα δολάρια το γαλόνι. Η απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας δεν αναμένεται να αντιστραφεί πλήρως μέχρι να ανοίξει η πλωτή οδός, ανέφεραν οι αναλυτές.

Η αποστολή των ΗΠΑ για την προστασία της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα από τους Χούθι ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2023, με τα ευρωπαϊκά έθνη να συμμετέχουν με τη δική τους επιχείρηση λίγους μήνες αργότερα. Οι σύμμαχοι κατέρριψαν εκατοντάδες drones και πυραύλους, αλλά οι Χούθι βύθισαν τέσσερα πλοία μεταξύ 2024 και 2025. Οι εταιρείες τώρα αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό το πέρασμα, το οποίο κάποτε εκπροσωπούσε το 12% του παγκόσμιου εμπορίου, επιλέγοντας ένα πολύ μεγαλύτερο ταξίδι γύρω από το Κέρας της Αφρικής.

Η επικίνδυνη ζώνη γύρω από το Ορμούζ είναι έως και πέντε φορές μεγαλύτερη από την περιοχή επίθεσης των Χούθι γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ που εκβάλλει στην Ερυθρά Θάλασσα. Σε αντίθεση με τους Χούθι, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν είναι ένας επαγγελματικός στρατός με δικά του εργοστάσια όπλων και χρηματοδότηση.

Ενας συνδυασμός εκκαθάρισης ναρκών, στρατιωτικής συνοδείας και αεροπορικών περιπολιών θα επαναφέρει την κυκλοφορία στα Στενά, δήλωσε ο Μπράιαν Κλαρκ, από το Ινστιτούτο Χάντσον. Ισως χρειαστεί όμως αυτό να γίνει για μήνες προτού τελικά εξαλειφθεί η απειλή του IRGC, λένε οι αναλυτές.