Γράφει η Κρίστη Παναγιώτου
Στην Κύπρο υπάρχει από το 1995 σαφές νομοθετικό πλαίσιο για τη λειτουργία των γυμναστηρίων. Ο περί Γυμναστών Νόμος προβλέπει ότι κανένα γυμναστήριο δεν μπορεί να λειτουργεί νόμιμα χωρίς να εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας από τον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού (ΚΟΑ).
Για την έκδοση της άδειας απαιτείται η προσκόμιση σειράς πιστοποιητικών και εγγράφων, μεταξύ άλλων:
• βεβαίωση από την Πυροσβεστική Υπηρεσία,
• υγειονομική βεβαίωση,
• έγκριση από τις Ηλεκτρομηχανολογικές Υπηρεσίες,
• πολεοδομική άδεια,
• αρχιτεκτονικά σχέδια,
• και τα απαραίτητα πτυχία και προσόντα των γυμναστών.
Οι απαιτήσεις αυτές δεν είναι τυπικές ούτε περιττές. Αφορούν την ασφάλεια των αθλουμένων, την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων και την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρονται στο κοινό.
Πάνω από 1.000 γυμναστήρια χωρίς άδεια;
Τα ευρήματα ελέγχου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας προκαλούν σοβαρό προβληματισμό, καθώς φαίνεται να καταδεικνύουν ότι ο ΚΟΑ δεν ασκεί τους απαιτούμενους και συστηματικούς ελέγχους στα γυμναστήρια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, στην Κύπρο λειτουργούν περισσότερα από 1.000 γυμναστήρια, ενώ μόλις περίπου 380 διαθέτουν άδεια λειτουργίας. Εάν οι αριθμοί αυτοί επιβεβαιώνονται, τότε πρόκειται για μια κατάσταση που δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Δεν είναι δυνατόν επιχειρήσεις να λειτουργούν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες, χωρίς να έχουν ελεγχθεί οι εγκαταστάσεις τους και χωρίς να έχει διαπιστωθεί κατά πόσο πληρούν τις προϋποθέσεις ασφάλειας, ενώ την ίδια στιγμή τα νόμιμα γυμναστήρια επωμίζονται σημαντικό οικονομικό κόστος και υποβάλλονται σε χρονοβόρες διαδικασίες για να εξασφαλίσουν την άδεια λειτουργίας τους.
Άνισοι όροι και αθέμιτος ανταγωνισμός
Τα νόμιμα γυμναστήρια επενδύουν σε κατάλληλους χώρους, εξοπλισμό, πιστοποιήσεις, μελέτες και καταρτισμένο προσωπικό. Καταβάλλουν τέλη, τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες και συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Όταν, όμως, άλλοι χώροι λειτουργούν χωρίς άδεια ή χωρίς να έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες, δημιουργείται σοβαρός αθέμιτος ανταγωνισμός.
Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα επιβαρύνονται με αυξημένα έξοδα και γραφειοκρατικές διαδικασίες, ενώ όσοι παρακάμπτουν το πλαίσιο μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες με χαμηλότερο κόστος, χωρίς να επωμίζονται τις ίδιες υποχρεώσεις.
Αυτό δεν αποτελεί απλώς αδικία για τους επαγγελματίες του κλάδου. Υπονομεύει συνολικά τη νομιμότητα και την αξιοπιστία της αγοράς.
Πρώτη προτεραιότητα η ασφάλεια των αθλουμένων
Το σημαντικότερο ζήτημα, ωστόσο, είναι η ασφάλεια των πολιτών.
Ένα γυμναστήριο φιλοξενεί ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και φυσικής κατάστασης, οι οποίοι χρησιμοποιούν εξοπλισμό και συμμετέχουν σε προγράμματα άσκησης. Για τον λόγο αυτό, οι εγκαταστάσεις πρέπει να είναι κατάλληλες, ασφαλείς και ελεγμένες.
Πρέπει να διασφαλίζεται ότι:
ο χώρος διαθέτει την απαιτούμενη πολεοδομική και οικοδομική έγκριση,
τηρούνται οι κανόνες πυρασφάλειας,
οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις είναι ασφαλείς,
πληρούνται οι υγειονομικές προδιαγραφές,
ο εξοπλισμός συντηρείται και χρησιμοποιείται σωστά,
οι γυμναστές διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα,
και υπάρχει κατάλληλη επίβλεψη κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εάν όλες αυτές οι προϋποθέσεις τηρούνται στην πράξη.
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν εάν ο χώρος στον οποίο γυμνάζονται λειτουργεί νόμιμα και εάν έχει ελεγχθεί από τις αρμόδιες αρχές.
Ο ΚΟΑ και το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους
Η υφιστάμενη κατάσταση επιβάλλει άμεση δράση από τους αρμόδιους φορείς.
Ο ΚΟΑ, ως η αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση και εποπτεία των γυμναστηρίων, οφείλει να εφαρμόσει τη νομοθεσία και να πραγματοποιήσει ουσιαστικούς, τακτικούς και αποτελεσματικούς ελέγχους.
Παράλληλα, το Υπουργείο Παιδείας και οι άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να συμβάλουν στην εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι επαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες άσκησης διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα και ότι οι χώροι λειτουργούν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
Απαιτούμε:
άμεση καταγραφή όλων των γυμναστηρίων που λειτουργούν στην Κύπρο,
δημοσιοποίηση του αριθμού των αδειοδοτημένων και μη αδειοδοτημένων χώρων,
συστηματικούς και επαναλαμβανόμενους ελέγχους από τον ΚΟΑ,
άμεση εξέταση των καταγγελιών για παράνομη λειτουργία,
επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις,
απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, χωρίς εκπτώσεις στην ασφάλεια,
και ίση μεταχείριση όλων των επιχειρήσεων του κλάδου.
Η νομοθεσία υπάρχει από το 1995. Αυτό που φαίνεται να απουσιάζει είναι η αποτελεσματική εφαρμογή της.
Δεν μπορεί να ζητείται από τα νόμιμα γυμναστήρια να επωμίζονται μεγάλο κόστος και να ακολουθούν χρονοβόρες διαδικασίες, ενώ την ίδια στιγμή άλλοι χώροι λειτουργούν χωρίς άδεια και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Η ασφάλεια των αθλουμένων, η προστασία των επαγγελματιών και η αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού απαιτούν άμεσες αποφάσεις και συγκεκριμένες ενέργειες.
Ο ΚΟΑ και το Υπουργείο Παιδείας οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Η νομιμότητα και η ασφάλεια δεν μπορεί να εφαρμόζονται επιλεκτικά. Πρέπει να ισχύουν για όλους.
